Κατευθυντήριες Οδηγίες

Η πράξη «Κατευθυντήριες οδηγίες διαχείρισης μειζόνων παραγόντων επαγγελματικού κινδύνου στην ΠΦΥ – Μέταλλα», αναφέρεται στην δημιουργία ενός συνόλου κατευθυντήριων οδηγιών για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε βεβαρημένα περιβάλλοντα από Βαρέα Μέταλλα.

Βαρέα μέταλλα ονομάζονται τα μέταλλα που σχετίζονται με ρύπανση και δυνητική τοξικότητα. Θεωρούνται τοξικά, καθώς έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στους οργανισμούς ακόμη και όταν βρίσκονται σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Οι εν λόγω ουσίες είναι μη βιοδιασπώμενες, δηλαδή δεν διασπώνται και δεν αποβάλλονται από τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται και να βρίσκονται τελικά σε υψηλές συγκεντρώσεις.

Η ραγδαία ανάπτυξη της βιομηχανίας τα τελευταία χρόνια, έχει αυξήσει εντυπωσιακά το γενικό περιβαλλοντικό “φορτίο” από τις τοξίνες βαρέων μετάλλων, που προκύπτουν από την παραγωγή και εξαγωγή των καθαρών και μη ενώσεων των βαρέων μετάλλων για εμπορικούς σκοπούς.

Σήμερα, βαρέα μέταλλα ανιχνεύονται στο πόσιμο νερό, στο χώμα αλλά και στον αέρα, λόγω της αυξανόμενης χρήσης αυτών των ενώσεων. Είναι παρόντα σε κάθε τομέα του σύγχρονου καταναλωτισμού, από τα δομικά υλικά μέχρι τα φάρμακα καλλυντικών, στις επεξεργασμένες πηγές καυσίμων, τροφίμων και στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Είναι πολύ δύσκολο στην σημερινή εποχή να αποφύγει κανείς την επαφή/έκθεση σε οποιαδήποτε από τα πολλά επιβλαβή βαρέα μέταλλα που έχουν επικρατήσει σε μεγάλες ποσότητες στο περιβάλλον.

Οι  κατευθυντήριες  οδηγίες έχουν πρωταρχικό στόχο να θεμελιώσουν, εκκινώντας από επιστημονικές και τεχνικές πληροφορίες, συστάσεις ορθότερου τρόπου άσκησης του καθήκοντος σε ένα συγκεκριμένο  χώρο  ή  αναφορικά με ένα συγκεκριμένο  θέμα. Ως  εκ τούτου θα  πρέπει να εξασφαλίζουν μια σταθερή και ευρεία αναβάθμιση της επιστημονικο-τεχνικής ποιότητας, επιτρέποντας στα γεγονότα να επιβεβαιώσουν τον ειδικό ρόλο των  Ιατρών  Εργασίας.

Υπό αυτή την έννοια, οι κατευθυντήριες οδηγίες είναι κυρίως, χρήσιμα εργαλεία βελτίωσης της αρμοδιότητας, όχι δηλαδή ως ένα προαπαιτούμενο σταθερό προσόν ως νομοθέτημα, αλλά ως ικανότητα προσανατολισμού, των αποκτηθέντων δεξιοτήτων σε έναν συγκεκριμένο τομέα ή ακόμη  καλύτερα «όπως η κατοχή της γνώσης, δεξιότητας-εμπειρίας, ικανότητας άσκησης ενός καθήκοντος ή κάλυψης ενός ρόλου με τρόπο που να εγγυάται τα επιθυμητά αποτελέσματα που αναμένουν εργαζόμενοι, εργοδότες, όργανα  ελέγχου».

Οι επαγγελματίες υγείας απαιτείται να διαθέτουν κατάλληλα εργαλεία ανάπτυξης  της  δραστηριότητάς  τους. Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες (guidelines) θέτουν τους ιατρούς, και πολύ περισσότερο τους Υγιεινολόγους τους Ιατροδικαστές, και τους Ιατρούς Εργασίας ενώπιον της πολυπλοκότητας, της ποικιλομορφίας, της ταχείας αλλαγής στο εργασιακό περιβάλλον.

Ο ιατρός εργασίας θα πρέπει να παρεμβαίνει περισσότερο στον προσδιορισμό, στην αξιολόγηση και την διαχείριση των κινδύνων ήδη στη φάση σχεδιασμού και εκκίνησης της παραγωγικής διαδικασίας, στην  πληροφόρηση και την κατάρτιση, στην  οργάνωση των παρεμβάσεων για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και πρώτων βοηθειών, στις πρωτοβουλίες της ιατρικής της κοινότητας που αναλαμβάνονται σε μεμονωμένες επιχειρήσεις, στις ιατροδικαστικές πρακτικές και διενέξεις,  πέρα   φυσικά  από  την  ανάπτυξη  του  πρωταρχικού  ρόλου  πού παραμένει  η ιατρική επαγρύπνηση. Με άλλα λόγια καλείται όλο και περισσότερο να εκτελέσει έναν αληθινό ρόλο συμβούλου των επιχειρήσεων και των εργαζομένων στη μελέτη και στην  επαλήθευση  της  συμβατότητας  μεταξύ  εργασίας  και ανθρώπου και μεταξύ  ανθρώπου και  εργασίας.

Οι εργαζόμενοι με υπερβολική επαγγελματική ή περιβαλλοντική έκθεση σε μεταλλικά στοιχεία (μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο, νικέλιο, χρώμιο, κλπ) αποτελούν τον πληθυσμό αναφοράς του έργου και σκοπός του είναι μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση (αναζήτηση βιβλιογραφικών δεδομένων, αναζήτηση καλών πρακτικών και διαβούλευση με ειδικούς) να διαμορφωθούν οι κατευθυντήριες οδηγίες για την παρακολούθηση της υγείας των εκτεθειμένων εργαζομένων σε μεταλλικά στοιχεία.

Στα κεφάλαια του τόμου “Κατευθυντήριες Οδηγίες διαχείρισης μειζόνων παραγόντων επαγγελματικού κινδύνου στην ΠΦΥ-Μέταλλα”, περιγράφονται σε βάθος τα έξι βαρέα μέταλλα (αρσενικό, κάδμιο, μόλυβδος, νικέλιο, υδράργυρος και χρώμιο) και οι ιδιότητές τους, ενώ καταγράφονται  αναλυτικά οι Κατευθυντήριες Οδηγίες για κάθε μέταλλο ξεχωριστά. Επίσης γίνεται ειδική αναφορά στον Προσδιορισμό Ιχνοστοιχείων σε βιολογικά υγρά καθώς και στην έκθεση των παιδιών σε βαρέα μέταλλα, καθιστώντας το συγκεκριμένο πόνημα ένα χρήσιμο βοήθημα όχι μόνο για τους ιατρούς που λόγω ειδικότητας εμπλέκονται στο αντικείμενο, αλλά και για όσους ασχολούνται με την Δημόσια Υγεία και την χάραξη πολιτικής.

Εξώφυλλο Τόμου